معاون بازاریابی مرکز ملی فرش ایران از بررسی مسیرهایی تازه برای صادرات مجدد فرش دستباف ایران سخن گفته است؛ مسیری که در متن خبر، بیش از همه با نام لبنان و قطر معرفی میشود. این خبر هنوز گزارش راهاندازی یک مسیر قطعی صادراتی نیست، بلکه بیشتر بیان یک طرح و هدفگذاری برای یافتن راههای تازه در بازارهای بیرونی فرش دستباف ایران است.
خلاصه خبر
در گزارش ایانا، مجتبی فیضاللهی، معاون بازاریابی مرکز ملی فرش ایران، از امکان صادرات مجدد فرش دستباف ایران از مسیر کشورهایی مانند لبنان و قطر گفته است. در همین خبر، آفریقای جنوبی و برزیل نیز بهعنوان بازارهای تازه مورد توجه معرفی شدهاند.
متن خبر
بر اساس گزارش خبرگزاری کشاورزی ایران، ایانا، صادرات مجدد فرش دستباف از مسیر برخی کشورها میتواند یکی از راههای پیشنهادی برای گسترش صادرات این کالا باشد. در متن خبر، از لبنان و قطر بهعنوان مسیرهایی یاد شده که میتوانند در نقش واسطه برای رساندن فرش دستباف ایران به بازارهای دیگر عمل کنند.
در همین گزارش، بازارهای تازهای مانند آفریقای جنوبی و برزیل نیز بهعنوان مقصدهای مورد توجه نام برده شدهاند. به گفته معاون بازاریابی مرکز ملی فرش ایران، رونق بازارهای قدیمی، ورود به بازارهای تازه و انجام فعالیتهای تبلیغاتی در بازارهای موجود و جدید، از محورهای مورد نظر برای افزایش صادرات فرش دستباف ایران است.
با این حال، اهمیت این خبر بیش از آنکه در اعلام یک مسیر عملیاتی تازه باشد، در نشان دادن نگاه رسمی به مسئله صادرات فرش دستباف است. وقتی از صادرات مجدد سخن گفته میشود، یعنی مسیر مستقیم صادرات با دشواریهایی روبهروست و برای عبور از آن، استفاده از کشور ثالث بهعنوان راه جایگزین مطرح میشود.
فرش دستباف ایران تنها یک کالای صادراتی نیست؛ بخشی از اعتبار فرهنگی، مهارت تاریخی و حافظه بصری ایران است. بنابراین هر طرحی برای صادرات آن باید هم به فروش و ارزآوری توجه کند و هم مراقب باشد که هویت و جایگاه فرش ایرانی در بازار مقصد کمرنگ نشود.
نقد الیجه
این خبر بیش از آنکه از شکلگیری یک مسیر قطعی صادراتی حکایت کند، بیانگر یک طرح و وعده برای یافتن مسیرهای تازه است. وقتی از صادرات مجدد فرش دستباف ایران از مسیر لبنان و قطر سخن گفته میشود، پرسش اصلی این است که آیا مشکل صادرات فرش با تغییر مسیر حل میشود، یا باید ابتدا موانعی را برداشت که خودمان پیش پای صادرکننده گذاشتهایم.
بدون شک در اصل بازگرداندن ارز حاصل از صادرات نباید تبعیضی وجود داشته باشد؛ اما فرش دستباف کالایی معمولی نیست. فروش آن در بازار مقصد گاهی زمانبر است و با منطق کالاهای سریعفروش تفاوت دارد. اگر مقررات بازگشت ارز چنان سخت نوشته شود که صادرکننده ترجیح دهد از اصل صادرات صرفنظر کند، نتیجه فقط کاهش آمار صادرات نیست؛ نتیجه این است که در بازار مقصد، رقبای ایران فرصت پیدا میکنند جای پای خود را محکمتر کنند.
شاید پرسش درست این باشد: آیا نمیشد پیش از تصویب یا اجرای چنین مقرراتی، برای صادرات فرش دستباف سازوکاری جداگانه و واقعبینانه تعریف کرد؟ سازوکاری که هم اصل بازگشت ارز را محترم بشمارد و هم ویژگی خاص بازار فرش دستباف را نادیده نگیرد.
از این زاویه، طرح صادرات مجدد از مسیر لبنان و قطر اگرچه میتواند بهعنوان یک امکان بررسی شود، اما جایگزین اصلاح موانع اصلی نیست. تا زمانی که خودتحریمیهای داخلی و مقررات نامتناسب با ماهیت فرش دستباف باقی بمانند، هر مسیر تازهای بیشتر به مُسکن شبیه است تا درمان. در چنین وضعی، رقبای منطقهای و جهانی ایران، بیآنکه هزینهای بدهند، از تصمیمهای نادرست ما سود میبرند و سهم بیشتری از بازار فرش دستباف را به دست میآورند.
منبع اصلی
منبع: خبرگزاری کشاورزی ایران، ایانا
تاریخ انتشار منبع: ۳ شهریور ۱۴۰۵ / ۲۵ اوت ۲۰۲۶