خلاصه خبر
سازمان بینالمللی منسوجات پشمی، «کتاب سبز پشم» را با هدف ارائه تصویری علمیتر از آثار محیطزیستی این لیف طبیعی منتشر کرده است. به اعتقاد این سازمان، شیوههای رایج ارزیابی چرخهٔ زندگی، تفاوت میان چرخههای طبیعی پشم و فرایندهای خطی تولید الیاف مصنوعی را بهدرستی در نظر نمیگیرند. این کتاب با گردآوری دادههای تأییدشده دربارهٔ زیستتخریبپذیری، بازیافتپذیری، دوام، چرخهٔ کربن، سلامت خاک، تنوع زیستی و قابلیت رهگیری پشم، میکوشد مبنای دقیقتری برای سنجش پایداری این ماده فراهم کند.
اصل خبر
پشم قرنها برای تهیهٔ پوشاک، منسوجات و محصولات بادوام به کار رفته است. این لیف بهطور طبیعی بر بدن گوسفند رشد میکند، قابلیت تجدید دارد و در پایان عمر مصرف نیز میتواند در چرخههای طبیعی تجزیه شود. با این حال، سازمان بینالمللی منسوجات پشمی معتقد است بسیاری از ابزارهای رایج رتبهبندی محیطزیستی، پشم را زیانبارتر از برخی الیاف مصنوعیِ تولیدشده از منابع فسیلی نشان میدهند.
از نگاه این سازمان، یکی از دلایل چنین نتیجهای آن است که روشهای متداول ارزیابی چرخهٔ زندگی، فرایندهای زیستی و زمینی را با همان معیارهایی میسنجند که برای فرایندهای خطی تولید صنعتی طراحی شدهاند. در این سنجشها، چرخهٔ طبیعی کربن، نقش فتوسنتز، ذخیرهٔ کربن در خاک، عمر طولانی محصولات پشمی و امکان استفادهٔ دوباره یا بازیافت آنها همیشه بهطور کامل محاسبه نمیشود.
«کتاب سبز IWTO» در نود و پنجمین کنگرهٔ این سازمان در دالانگ چین معرفی شد. هدف از انتشار آن، فراهمکردن مجموعهای جامع از دادههای علمی و تأییدشده برای تولیدکنندگان پشم، برندها، فروشندگان و دیگر فعالان زنجیرهٔ تأمین است؛ دادههایی که بتوان از آنها برای ارزیابی محصولات، پاسخدادن به ادعاهای گمراهکننده و تصمیمگیری آگاهانه دربارهٔ الیاف طبیعی استفاده کرد.
این کتاب با پشتیبانی اصلی انجمن ایتالیایی Confindustria Moda و مشارکت مجموعههایی از جمله Cape Wools SA، WoolWorks New Zealand و Australian Wool Innovation تهیه شده است. محتوای آن پنج موضوع اصلی را پوشش میدهد:
- ویژگیهای زیستی، زیستتخریبپذیر، بازیافتپذیر و کممصرف پشم در دورهٔ استفاده؛
- دلایل بزرگنمایی ردپای کربن پشم در برخی ارزیابیهای متداول و دادههای علمی اصلاحکنندهٔ آن؛
- ارتباط میان فتوسنتز، سامانههای خاک، چرخهٔ کربن و تولید پشم؛
- تأثیر چرای مسئولانه بر سلامت خاک، تنوع زیستی و تعادل کربن؛
- ابزارهای شفافیت و رهگیری محصول از مزرعه تا کالای نهایی.
IWTO این کتاب را یک منبع زنده و قابل توسعه معرفی کرده است؛ یعنی دادهها و روشهای آن با پیشرفت پژوهشها تکمیل خواهند شد. این سازمان همچنین اعلام کرده است که روش محاسبهٔ کربن زیستی را بهصورت عمومی در دسترس قرار میدهد و از تولیدکنندگان پشم دعوت میکند به برنامهٔ جهانی ارزیابی چرخهٔ زندگی زیستی بپیوندند. این برنامه برای ایجاد مجموعهای گسترده از شواهد علمی، مطابق استاندارد ISO 14067:2018، طراحی شده است.
پیام اصلی کتاب سبز این است که ارزیابی پایداری پشم نباید تنها به میزان انتشار گازهای گلخانهای محدود شود؛ بلکه دوام محصول، منشأ تجدیدپذیر، بازگشتپذیری به طبیعت، قابلیت بازیافت و نقش سامانههای پرورش مسئولانه در خاک و تنوع زیستی نیز باید در این ارزیابی جای داشته باشند.
منبع
سازمان بینالمللی منسوجات پشمی (IWTO)
عنوان اصلی: The IWTO Green Book: Wool Reclaims Its Sustainability Story
تاریخ انتشار در منبع اصلی: ۳ اوت ۲۰۲۶، برابر با ۱۲ مرداد ۱۴۰۵